Бактериялық обырдың таза штамын алып ағаш тектестерге инфекциялық белсенділігін in vitro жағдайында зерттеу

Show simple item record

dc.contributor.author Баубекова, А.К.
dc.contributor.author Абиев, С.А.
dc.contributor.author Асилханова, Р.З.
dc.date.accessioned 2022-08-05T05:34:39Z
dc.date.available 2022-08-05T05:34:39Z
dc.date.issued 2022-04
dc.identifier.citation Баубекова А.К. Бактериялық обырдың таза штамын алып ағаш тектестерге инфекциялық белсенділігін in vitro жағдайында зерттеу/А.К. Баубекова, С.А. Абиев, Р.З. Асилханова//Қарағанды университетінің хабаршысы. «Биология. Медицина. География» сериясы.-2022.-№2(106).-б.-46-55 ru_RU
dc.identifier.issn 2663-5003
dc.identifier.uri https://rep.ksu.kz//handle/data/13517
dc.description.abstract Топырақты құнарландыратын, көп мөлшерде оттегі бөліп шығаратын қалың және әртүрлі ну ормандардың болуы мемлекетке пайдалы. ҚР Тұңғыш Президенті Н. Назарбаев Нұр-Сұлтан қаласын және маңайындағы аймақтарды абаттандыру жөнінде бастама көтерген болатын. «Жасыл белдеу» жобасының мақсаты – қалада және маңайындағы аудандарда жасыл желекті қалыптастыру және оны сақтау. Жасыл белдеуді дамыту бағыты бойынша көптеген жұмыстар жүргізілді. Нұр-Сұлтан қаласын жасыл белдеуге айналдыру үшін қала айналасына түгелдей орман ағаштары егілген. Оның ауданы — 100 мың гектарды қамтиды. Жасыл белдеуде дұрыс егілген ағаштектес өсімдіктер ауаны оттегімен байытудан, декоративті безендірілген пейзаждардан басқа, аймақтарды желдетуге, ластанған ауаны тұрғын үй мен өндірістік аймақтардан бұруға, тік ауа тоғының пайда болуына және ластанған ауаның атмосфераның неғұрлым жоғары қабаттарында шашырауына, сондай-ақ ауаны әр түрлі аэрозольдерден, шаңнан, күйе мен ыстардан тазартуға жәрдемдесуге тиіс. Осы жасыл желектердің өзі ерекше күтімді қажет етеді. Алайда, бұл табиғи байлықтың барлығына кеңінен таралған, бірақ аз зерттелген ауру — ағаш тұқымдарының бактериялық обырының таралуы үлкен қатер тудыруда. Қазіргі таңда мұндай ауру Башқұртстан, Балтық елдері, Татарстан, Адыгей Республикаларында және Ресейдің еуропалық бөлігінде, сонымен қатар Брянск және оған іргелес аймақтарда байқалуда. Аталған елдерде ағаш тұқымдарының осы ауруға ұшырауы ұлғайып келеді, бұл ағаш діңдерінің кебуіне нақты қауіп тудыруда. Қазақстанда да ағаш тұқымдарының бактериялық обыры кездеседі. Осыған байланысты, бұл ауруды зерттеу өте өзекті, өйткені ағаштардың зақымдалу ерекшелігі, аурудың диагностикасы, орманды өсіру-таксациялық және ландшафттық жағдайларға байланысты оның таралуы толықтай зерттелмеген. Мақаланың мақсаты — Нұр-Сұлтан қаласын қоршай отырызылған Жасыл белдеу орман шаруашылықтарында өсетін, бактериялық обыр (водянка) белгілері бар сүйелді қайыңның (Betula рendula Roth.) діңінен өзек үлгілерін алып, олардан бөлініп алынған бактерия өсінділерін қоректік орталарда өсіріп, ауру қоздырғышының таза штамдарын алып, рибосомдық РНҚ 16S нуклеотидтік тізбегінің молекулалық идентификациясын жасау. Сонымен қатар, алынған бактерия штамдарының молекулалық сипаттамаларын Халықаралық Gene Bank базасындағы типтік Dickeya dadantii түріне сәйкес келуін анықтау. Зерттеу барысында осы бактерия штамының басқа да ағаш тектестерге инфекциялық белсенділігі in vitro жағдайында зерттелді. Бактериялық обырға ұшырамаған қайың ағаштарының жапырақтары мен сырғаларын in vitro жағдайында өзіміз бөліп алған Dickeya dadantii штамдарымен инокуляциялау патогеннің тәжірибеге алынған қайың популяциясына толықтай вируленттігін, яғни инфекциялық белсенділігі көрсетілген. ru_RU
dc.language.iso other ru_RU
dc.publisher Академик Е.А. Бөкетов атындағы Қарағанды университеті ru_RU
dc.relation.ispartofseries Биология. Медицина. География;№2(106)
dc.subject бактерия ru_RU
dc.subject бактериоз ru_RU
dc.subject бактериялық обыр ru_RU
dc.subject жара ошағы ru_RU
dc.subject өзек үлгісі ru_RU
dc.subject штамм ru_RU
dc.subject ДНҚ ru_RU
dc.title Бактериялық обырдың таза штамын алып ағаш тектестерге инфекциялық белсенділігін in vitro жағдайында зерттеу ru_RU
dc.type Article ru_RU


Files in this item

This item appears in the following Collection(s)

Show simple item record

Search DSpace


Browse

My Account